Hakiki Zeytinyağı Nasıl Anlaşılır?

Zeytinyağı alırken gerçek olup olmadığını anlamanın birkaç yöntemi vardır. Genel olarak bilinen bir yöntem şudur; zeytinyağını tadarken zeytinyağının genzi yakması ve kokusunun daha keskin olması gerekir. Kokusu meyvemsi ve çiçek kokuları gibiyse de gerçek zeytinyağı olabileceği söylenir. Ancak yine bu durum zeytinin çeşidine göre değişir. Örneğin; Ayvalık zeytinyağlarının kokusu ve aroması daha hafif olabilmektedir. 

Zeytinyağının rengine bakarak hakiki olup olmadığını anlamak da yine mümkün olmayabilir. Zeytinin yetiştiği ağacın özellikleri ve cinsine göre zeytinyağının da rengi değişebilmektedir. Açık yeşilden açık sarıya doğru değişen renk tonları mevcuttur. Ancak zeytinyağının sahtesini üretmek isteyenler bu renkleri de elde edebilirler. Uzmanların gerçek zeytinyağını anlaması elbette daha kolaydır. Fiyatlar da bu konuda belirleyici olabilir. Uzun işlem ve emek sonucu elde edilen zeytinyağlarının fazla maliyetine oranla yüksek fiyatlı olması gerekir. Ucuza satılan zeytinyağları ise alınmamalıdır. Hakiki zeytinyağı olup olmadığını anlamanın bir diğer yolu da donma testidir.

Zeytinyağı İçin Donma Testi Nedir, Geçerli Yöntem Midir?

Zeytinyağlarının hakiki olduğunu anlamak için yapılan bir düğer yöntem de donma testidir. 4 santigrat derecenin altı sıcaklıklarda kristalleşmeye başlar ve donar. Zeytinyağının gerçek olup olmadığını anlamak için de donma testi yapılır. Genel bir kanıya göre zeytinyağının tümünün donması onun gerçek zeytinyağı olduğu yönündedir ve eğer bir zeytinyağı tamamen donmuyorsa bu zeytinyağının hakiki olmadığı söylenir. Ancak zeytinyağlarının farklı sürelerde donması gerçek olup olmadığını tam olarak göstermemektedir. Marketlerden alınan zeytinyağlarının birkaçı ile yapılan deneylerde her birinin farklı sürelerde donduğu gözlemlenebilir bir durumdur. İçerisinde bulunan fenolik bileşenlerden dolayı bu farklılık meydana gelir. Bu yüzden donma testi olarak bilinen yöntemin tam olarak hakiki zeytinyağını gösteren bir test olmadığı söylenebilir.

Hakiki zeytinyağı olup olmadığı ise laboratuvar yöntemleri ile anlaşılabilmektedir. Trilinolein analizi olarak bilinen analiz ile zeytinyağına başka cins yağların karıştırıldığı, yapısının değiştirildiği analiz sonucundan anlaşılabilir. Zeytinyağına bitkisel yağ karıştırılmış ise gaz kromatografi veya likit kromatografi cihazları sayesinde de bu durum anlaşılabilir.

Zeytinyağı için Yapılan Tuz Ruhu Testi Nedir?

Zeytinyağının hakiki olduğunun anlaşılmasında tuz ruhu testine de başvurulmaktadır. Bu yöntem için zeytinyağına biraz tuz ruhu eklenir ve karıştırılır. Hakiki zeytinyağının tuz ruhu ile birleşmeyeceği ve rengi ile yapısının değişmeyeceği söylenir. Zeytinyağı rengi koyulaşır, siyaha döner veya kızıl renk alırsa hileli ve saf olmayan bir zeytinyağı olduğu kabul edilir. Ancak zeytinyağının hakiki olup olmadığını anlamının en iyi yolunun laboratuvar ortamında gerçekleştirilen trilinolein analizi olduğunu ve bunun dışında kalan yöntemlerin çok doğru sonuçlar vermediğini belirtik.

Hakiki Zeytinyağı İçin Su Testi Nedir?

Zeytinyağının hakiki olduğunu anlamak için suda bekletilerek test yapılmaktadır. Yağlar için bilinen bir durum vardır: Yağ suyun üstünde kalır ve su ile karışmaz. İşte zeytinyağının gerçek olup olmadığını anlamak için bir bardak ılık suya biraz zeytinyağı karıştırılmalıdır. Zeytinyağı eğer ılık suyun üzerinde kalıyor ve baloncuklar çıkarıyorsa bu durum hakiki zeytinyağı olduğu kabul edilir. Zeytinyağı sahte ise baloncuk oluşmaz ve bir süre sonra su ile karışır. Bu test de yeterince doğru sonuçlar vermeyebilir. Zeytinyağları karıştırılmış yağlar olabilir ancak su ile yine de karışmayabilir. Bu yüzden ev ortamında yapılan bu ve benzeri testlerin kesin sonuca ulaştırması zor görünmektedir.

En İyi Zeytinyağı Nereden Alınır?

Tüketici zeytinyağı alırken bazı durumlara dikkat etmelidir. Fiyatı düşük olan bir zeytinyağı ya da etiketli, bandrollü olmayan zeytinyağları ve diğer ürünler alınmamalıdır. Bu ürünler fiyatının düşük olması nedeniyle cazip gelse de sağlığı bozan etkiler meydana getirebilir. Zeytin üretimi yapan illerimizde de tamamen hakiki zeytinyağı olduğu kanısına kapılarak plastik şişelerde, üretim kontrolü olmadan satılan zeytinyağları alınmamalıdır.

Bilinçli ve doğru üretim yaptığı gözlemlenen üreticiden zeytinyağı alınmalıdır. Bu üretimlerin sağlık kontrolü ve denetlemeleri yapılmış olmalıdır. Zeytinyağı üretildikten sonra üzerinden zaman geçmesi polifenol değerini azaltır. Polifenol de sağlığa çok faydası olan bir bileşendir. Bu yüzden zeytinyağı alırken zeytinin hasat yılına bakmak da önemli bir kriterdir. Aldıktan sonra zeytinyağının da iki ay içinde tüketilmesi önerilir. Ayrıca zeytinyağının soğuk sıkım olması da daha sağlıklı olduğunu gösterir. Soğuk sıkım yöntemiyle elde edilen zeytinyağında antioksidan ve vitaminler değerini kaybetmez ve aroması korunur. Bu da zeytinyağının kalitesini artırır.