Kategori: Makaleler

Liyakatın Tanımı Nedir? Hepimiz bir şekilde liyakat kavramıyla tanışmışızdır. “Liyakat” dediğimizde aklımıza, hakkaniyetli bir şekilde, çaba ve beceriye dayalı olarak elde edilen başarılar gelir. Ama liyakatın tanımının yalnızca iş dünyasıyla sınırlı olmadığını, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi önemli dinamiklerle de şekillendiğini biliyor muyuz? İşte bu yazıda, liyakat kavramını çok yönlü bir bakış açısıyla ele alacağız. Hep birlikte, bu kavramın toplumsal etkilerini, erkeklerin çözüm odaklı yaklaşımını ve kadınların empatik bakış açısını inceleyeceğiz. Liyakat, aslında toplumun her bireyine adil bir fırsat sunulması gerektiği düşüncesiyle doğrudan ilişkilidir. Ne yazık ki, tarihsel olarak, bazı gruplar bu fırsatlardan yeterince yararlanamamıştır. Liyakatın, sadece bireysel…

“Kadim” Hangi Dil? Etimoloji ve Güncel Tartışmalarla Bir İnceleme “Kadim” kelimesini duyduğumuzda aklımıza hemen “çok eski”, “ezelden beri var olan” gibi anlamlar gelir. Peki, bu kelime tam olarak hangi dilin ürünüdür, nasıl bir tarihsel yol izledi ve günümüzde akademik çevrelerde nasıl tartışılıyor? Bu yazıda, “kadim” kelimesinin dilsel kökeninden yola çıkarak tarihsel arka planını, günümüzdeki kullanım ve anlam düzeylerini ve buna bağlı olarak dile dair düşünsel bir çözümlemeyi ele alacağız. Etimolojik Kökeni: Arapça Ama Türkçede Yaygın “Kadim” kelimesi, Arapça kökenli bir sözcüktür. Arapçadaki قديم (qadīm) kökünden Türkçeye geçmiştir. ([Türkçe Anlamı][1]) Bu kök, “öncesi bulunan”, “çok eski”, “ezelden beri var olan” anlamlarını…

Salça İçin En İyi Domates Hangisi? Bir Mutfak Hikâyesi Bir pazar sabahıydı, güneş yeni yeni kendini göstermeye başlamıştı. Serkan, geleneksel pazar alışverişini yapmak için Elif’le birlikte erkenden evden çıkmıştı. Hava biraz serindi ama Elif’in gülümsemesi, sabahın o taze havasından daha sıcak geliyordu. Çift, her yıl olduğu gibi, salça için en iyi domatesi seçmek üzere pazara gitmek üzere yola koyulmuştu. Serkan, her zaman olduğu gibi, hemen işin özüne bakmaya başlamıştı: “En iyi salça için hangi domatesi alacağız? Şu büyük, parlak kırmızı olanlardan alalım, hızlıca işimizi halledelim,” dedi, kafasında halletmesi gereken onlarca şey varken. Ancak Elif, gülerek ona bakıp “Serkan, salça sadece…

Jambon Kaç Lira? Psikolojik Bir Mercekten Bakış Bir Psikoloğun Meraklı Girişi: Fiyatlar ve İnsan Davranışları Arasındaki Bağlantı Bir psikolog olarak, sürekli olarak insanların davranışlarını çözümlemeye çalışırım. Her gün, tüketici kararlarının arkasındaki psikolojik nedenleri anlamaya yönelik birçok düşünceyle karşılaşırım. “Jambon kaç lira?” sorusu, ilk bakışta basit bir alışveriş sorusu gibi görünebilir. Ancak bu sorunun ardında, insan psikolojisinin derinliklerine inen önemli ipuçları vardır. İnsanlar, fiyatlar hakkında nasıl kararlar alır, ne tür duygusal ve bilişsel süreçler işler? Duygular mı, mantık mı, yoksa sosyal etkiler mi daha baskın? İşte bu yazı, bu sorunun derinliklerine inmeyi amaçlıyor. Jambon fiyatı gibi basit bir soruya bakarken, aslında…

Lazca Puli Ne Demek? Herkese merhaba! Bugün, Karadeniz’in en tatlı dillerinden biri olan Lazca’dan bir kelimeyi keşfedeceğiz: Puli. İlk kez duyduğunda, “Bu da ne ola ki?” diyebilirsin, ancak endişelenme! Lazca, her zaman bizi eğlendiren, düşündüren ve bazen de tamamen şaşırtan bir dil. Peki, Lazca “puli” ne anlama gelir? Gelin, bu kelimenin gizemini hem erkeklerin stratejik bakış açısıyla hem de kadınların empatik ve ilişki odaklı perspektifiyle çözmeye çalışalım! Erkeklerin Çözüm Odaklı Bakışı: Stratejik bir Kavram Çözümü Erkekler, genellikle bir problemin çözümüne odaklanır, değil mi? Hemen “Puli ne demek?” sorusuna pragmatik bir cevap aramaya başlarlar. Öyle ki, Lazca “puli”yi duyduklarında ilk akıllarına…

Ocak Ayında Hangi Çiçekler Ekilir? Hangi Çiçekler Gerçekten Yetişir? Her yılbaşında sosyal medya, bahçecilik meraklılarıyla dolup taşar. “Ocak ayında hangi çiçekler ekilir?” sorusu, her yıl tekrar tekrar sorulur, ama gerçekten önemli bir şey söylüyor muyuz, yoksa sadece geleneksel bir alışkanlığa mı takılıyoruz? Gerçekten Ocak ayında çiçek ekmek, bu dönemin karanlık, soğuk ve bazen donmuş ortamında mantıklı mı? Yılın bu ayında, toprak gerçekten bitkileri kabul eder mi, yoksa hepsi sadece bir ilüzyon mu? Ocak, çoğu insan için soğuk, gri ve biraz da umutsuz bir aydır. Birçok bitki türü, bu aylarda büyümek yerine donma riskiyle karşı karşıya kalır. Bahçecilik meraklılarının bu dönemde…

İvedi Kargo Nedir? Antropolojik Bir Bakışla Kültürlerarası Bağlantılar Farklı Kültürlerde Zamanın Algısı ve Hızlı Taşımanın Yeri Kültürlerarası etkileşim, insanlık tarihinin en ilginç ve zengin alanlarından biridir. Bir antropolog olarak, kültürlerin farklı zaman algıları ve bu algıların insan yaşamına nasıl yansıdığına olan merakım hiç dinmedi. Her kültür, zaman ve mekan kavramlarını kendine özgü bir biçimde deneyimler ve bu deneyimler, toplumların sosyal yapılarından günlük ritüellerine kadar her şeyi şekillendirir. Bugün, dijital çağda, globalleşme ve teknoloji sayesinde kargo sektörü hızlı bir şekilde büyüdü ve “ivedi kargo” kavramı hayatımızın bir parçası haline geldi. Peki, kültürel bir bakış açısıyla “ivedi kargo” nedir ve bu kavram,…

Iskarmoz Hangi Denizlerde Yaşar? Tarihsel Bir Bakış ve Günümüzle Bağlantılar Tarihçi Gözünden: Geçmişin Derinliklerinden Günümüze Bir Bakış Bir tarihçi olarak, geçmişin izlerini sürmek her zaman büyüleyici bir yolculuk olmuştur. Geçmişteki küçük detaylar, zaman içinde büyük dönüşümlere yol açan olayların ve süreçlerin bir yansımasıdır. Bugün, oldukça modern bir dünyada yaşıyor olsak da, tarihsel kökenlere ve doğal çevremize duyduğumuz ilgi hiç azalmamıştır. Bunun en güzel örneklerinden biri, doğanın sunduğu zenginliklerden biri olan iskarmoz balığıdır. Ancak iskarmozun yaşadığı denizleri ve bu balığın tarihsel süreç içerisindeki rolünü anlamak, sadece doğa bilimiyle ilgili değil, aynı zamanda toplumsal dönüşümlerle de bağlantılıdır. Peki, iskarmoz balığı hangi denizlerde…

Selma Erkek İsmi Mi? Selma, yıllardır kadın ismi olarak anılan ve benimsenen bir isim. Ancak, toplumda zaman zaman “Selma erkek ismi olabilir mi?” sorusu gündeme geldiğinde, konunun aslında ne kadar tartışmalı ve kafa karıştırıcı olduğunu görmek zor olmuyor. Hepimiz, bir ismin kimliğimizi nasıl şekillendirdiğini, toplumun ne şekilde anlamlandırdığını biliyoruz. Ama gelin, bu noktada cesurca bir adım atalım ve “Selma”nın gerçekten bir erkek ismi olabileceğini tartışalım. — 1. Selma’nın Kökeni ve Toplumsal Cinsiyetin İzi Selma, kökeni Arapçaya dayanan, “huzur” ve “barış” anlamına gelen bir isim olarak tanımlanır. Aslında, bir ismin cinsiyetle ilişkili olması çoğu zaman toplumsal kabul ve kültürel alışkanlıklarla şekillenir.…

Evren Kaç Milyar Işık Yılı? Psikolojik Bir Mercekten Bakış Bir Psikoloğun Meraklı Girişi: Evrenin Sınırları ve İnsan Zihni Evren kaç milyar ışık yılı? Bu soru, insan zihninin merak sınırlarını zorlayan, bizi hem büyüleyen hem de korkutan bir sorudur. Evrenin boyutlarını düşündükçe, varlıklarımızın ne kadar küçük ve geçici olduğunu hatırlamak kaçınılmaz olur. Ancak bir psikolog olarak, bu büyüklük duygusunun, insan davranışları üzerinde derin etkiler yarattığını da gözlemliyorum. İnsanlar, evrenin sonsuzluğu karşısında ne kadar küçük olduklarını fark ettiklerinde, bir yandan kaybolmuşluk hissine kapılabilirken, diğer yandan bu bilinç, içsel anlam arayışını da tetikleyebilir. Peki, evrenin büyüklüğü ile insanın iç dünyası arasındaki ilişkiyi nasıl…