Osmanlı’da İlkokul Nedir? Bir İzmirli Genç Bakış Açısıyla Herkese selam! Bugün, kafamda ne zaman dönüp durduğunda gülme krizine sokan bir konuya dalıyorum: Osmanlı’da ilkokul nedir? Hani, hepimiz okullarda, tarihte “Osmanlı’da eğitim” hakkında bir şeyler duymuşuzdur, ama ilkokulun ne olduğuna dair kafa karışıklığına yer yok. O zaman ne yapıyoruz? İzmirli bir genç olarak, mizahi bir bakış açısıyla, hem Osmanlı’da ilkokulu hem de biraz da kendi halimi ele alarak bu konuyu irdelemeye başlıyoruz. Hazır mıyız? Osmanlı’da İlkokul: Öncelikle “Okul” Meselesi Evet, Osmanlı’da okul denildiğinde ilk akla gelen şey, sürekli elinde kağıt kalemle medreselere gitmek olan bir adam değil. İşin aslı şu ki,…

id=”3n6b5r” Nasıl Teknik Direktör Olurum? Farklı Yaklaşımlar ve Yol Haritası Konya’da bir akşam, bilgisayarımın başında otururken kafamda bir soru dolaşıyor: “Nasıl teknik direktör olurum?” Bunu sormanın bir anlamı var, çünkü futbolun ruhu her zaman beni cezbetmiş, maçları izlerken hep ‘keşke şu takımı ben yönetseydim’ demişimdir. Hem mühendislik hem sosyal bilimlerle ilgileniyorum, dolayısıyla bakış açılarım biraz daha geniş. Şimdi, bu yazıyı yazarken, aklımda hep iki farklı yaklaşım var: Biri analitik ve mühendislik bakış açısıyla, diğeri ise duygusal ve insani bakış açısıyla. Hadi gelin, “Nasıl teknik direktör olurum?” sorusunu birlikte, her açıdan değerlendirelim. İçimdeki Mühendis: Planlama, Eğitim ve Strateji İçimdeki mühendis der…

İplik Üretimi Üzerine Felsefi Bir Yolculuk İnsan, hayatını her daim örmeye çalıştığı görünmez ipliklerle çevrilidir. Bir sabah kalktığınızda elinize aldığınız bir gömlek, dokunduğunuz bir halı ya da kullandığınız bir tıp malzemesi, binlerce karmaşık karar, doğal süreç ve insan emeğinin bir araya gelmesinin sonucu olarak karşınıza çıkar. Peki, bu iplikleri üreten süreç sadece teknik bir işlem midir, yoksa bize insanlık hallerimizi, bilgi sınırlarımızı ve etik sorumluluklarımızı hatırlatan bir metafor mudur? İşte burada felsefe devreye girer: etik, epistemoloji ve ontoloji, basit görünen bir iplik üretim sürecini düşündüğümüzde karşımıza çıkan derin soruların kapısını aralar. İplik Üretimi Nedir? İplik üretimi, liflerin mekanik veya kimyasal…

Meyu Sahba Ne Demek? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir İnceleme İstanbul’da yaşamanın en ilginç yanlarından biri, her an her şeyin çok hızlı değişmesidir. Bir gün Taksim Meydanı’nda yürürken bir grup insanın toplandığını görüyorsunuz, ertesi gün aynı alanda başka bir olay yaşanmış oluyor. Ben de bir sivil toplum kuruluşunda çalışan bir genç olarak, bu şehirdeki sosyal dinamikleri ve toplumsal ilişkileri sıkça gözlemliyorum. Birkaç hafta önce, bir akşam işten çıkıp metroya binmek üzere yürürken, kulağıma “Meyu sahba” ifadesi çarptı. Hem duyduğumda şaşırdım, hem de ne anlama geldiğini öğrenmek için merak ettim. Ama bu ifade, sadece dilsel bir meraktan çok…

Memede Oluşan Çatlaklar Nasıl Geçer? Bir Kadının Hikayesi Hayat bazen her şeyin ters gittiği bir dönemde, en beklenmedik şekilde karşımıza çıkabiliyor. Her şeyin yolunda gittiğini düşündüğünüz anda bir şeyin eksik olduğunu hissedersiniz; tıpkı kırık bir puzzle parçası gibi. İşte ben de, hayatımda o eksik parça gibi bir şey hissettiğim, tam anlamıyla kaybolduğum bir dönemde, bir sabah aynada, göğsümde bir çatlak fark ettim. O kadar aniden olmuştu ki, o küçük iz sanki hayatımın en büyük sorununun temsili gibiydi. Genç yaşta, sağlıklı ve mutlu bir insanken, mememdeki çatlaklar her şeyin sonunda bende açılan bir yara gibi hissettirdi. Bunu neden söyleyeyim ki? Çünkü…

Laboratuvar Kabı Nedir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir İnceleme İstanbul’un caddelerinde yürürken ya da toplu taşımada karşılaştığım sahneler çoğu zaman gözlerimi açar. Bazen bir kadının işyerinde eşit fırsatlar bulamaması, bazen de sokakta bir grup insanın birbirine bakışlarını izlerken fark ettiğim ince ama önemli farklar… Bu farklar, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adaletin görünmeyen dinamiklerini anlamama yardımcı oluyor. Bugün de “Laboratuvar Kabı” kavramına bu bakış açılarıyla yaklaşmak istiyorum. Peki, laboratuvar kabı nedir ve toplumun farklı kesimlerinden insanlar bu kavramdan nasıl etkilenir? Laboratuvar Kabı Nedir? Laboratuvar kabı, bir deneyin yapıldığı, çeşitli değişkenlerin kontrol altında tutulduğu, belirli bir ortamı simüle…

Makine Dili Nasıl Çalışır? Edebiyat Perspektifinden Bir Bakış Edebiyat, kelimelerin bir araya gelerek bir anlam bütünlüğü oluşturduğu, insana dair duyguları, düşünceleri ve evreni şekillendiren bir dil oyunudur. Her bir cümle, her bir sözcük, bir anlatının parçasıdır ve bu parçalar, insanlık tarihinin derinliklerine kadar uzanan bir anlam yelpazesi sunar. Ancak, teknoloji ve makine dünyasının yükseldiği günümüzde, bu edebi dilin bir karşıtı ortaya çıkmıştır: Makine dili. Her şeyin mantıklı bir sistem üzerine kurulduğu, mantık ve kodların edebi anlamlarla yarıştığı bir dünyada, makine dili ve edebiyat arasındaki sınırları nasıl çizebiliriz? Makine dili, kendi yapısı içinde bir anlatı kurabilir mi? Makine dili ile kurulan…

Gürgen Ağacı Hangi İlimizdedir?: Bir Sosyolojik Deneme Ben bugün biraz da doğanın diliyle konuşmak istiyorum; “gürgen ağacı hangi ilimizdedir?” sorusunu bir coğrafi meraktan çıkartıp, bu sorunun çevresindeki toplumsal anlamları, normları, kültürel pratikleri ve güç ilişkilerini birlikte düşünerek tartışacağız. Çünkü bir ağaç, sadece kökleriyle toprağa bağlanmaz; insanın gündelik hayatındaki değerlerle, belleklerle, adalet ve eşitsizlik algısıyla da konuşur. Sorunun Anatomisi: Gürgen Ağacı Nedir? Gürgen ağacı (bilimsel adıyla Carpinus betulus), geniş yapraklı bir ağaçtır ve Türkiye’de oldukça yaygın olarak bulunur. Bu ağaç, Karadeniz Bölgesi’nin ılıman ormanlarında, Marmara, Trakya, İç Anadolu’nun daha yüksek kesimlerinde ve hatta Akdeniz’in bazı bölgelerinde doğal olarak yetişir; örneğin Tokat,…

Kişilerin İcatları Üzerindeki Haklarına Ne Denir? Hayat bazen bir icat gibi gelir. Her şey bir araya gelir, bir anlık bir fikirle hayatımızda yepyeni bir şey doğar. Ama sonra bir bakarsınız ki bu “bulduğum şey” başkaları tarafından “buldum” diye sahiplenilmiş. O zaman kafamızda bu soru belirir: Kişilerin icatları üzerindeki haklarına ne denir? Hemen cevabı verelim: Patent! Ama bu kelimeyi sadece akademik bir masada değil, gündelik hayatın kaotik ortamında da inceleyelim. Çünkü, bir icadı nasıl sahipleniriz, biz insanlar hangi icatlarla gururlanabiliriz ve bir başkası bizim icadımızı çalıyorsa ne yapmalıyız? İşte bu yazıda, patent meselesine mizahi bir bakış açısıyla yaklaşıyoruz. Patent, Bir Nevi…

Güç, İktidar ve Polise İhbar: Siyaset Bilimsel Bir Analiz Toplumda düzeni sağlayan mekanizmalar, her zaman görünür güç ilişkilerinin ötesinde işler. Polise yapılan ihbarlar, sadece bireyler arası şikayet veya suç bildiriminden ibaret değildir; aynı zamanda iktidarın, kurumların ve yurttaşlık haklarının nasıl deneyimlendiğini açığa çıkaran bir aynadır. Meşruiyet ve katılım kavramları, ihbar mekanizmalarının işleyişinde merkezi bir rol oynar: Devlet, vatandaşlarından belirli davranışları izlemelerini talep ederken, vatandaşlar da bu süreçte kendi güçlerini ve sorumluluklarını sorgular. İhbar Mekanizmasının Kurumsal Temeli Polise isimsiz ihbar yapma olgusu, modern devletlerin hukuk ve düzen anlayışının bir parçasıdır. İktidarın meşruiyetini pekiştirmek için oluşturulan bu sistemler, yurttaşlardan belli bir tür…